Kompania Wschodnioindyjska – czym była?

Kompania Wschodnioindyjska była uprzywilejowaną spółką handlową, która otrzymała od państwa monopol na handel z Azją, a z czasem stała się także potęgą polityczną i wojskową. W historii gospodarczej najczęściej chodzi o Brytyjską Kompanię Wschodnioindyjską, czyli English East India Company, założoną w 1600 roku. Nie była to zwykła firma kupiecka: działała na styku prywatnego kapitału, państwowej przemocy, finansów publicznych i imperialnej ekspansji. Jej dzieje pokazują, jak handel dalekosiężny mógł przekształcić się w system rządów kolonialnych, a monopol handlowy w narzędzie przebudowy całych regionów gospodarczych.

Czym była Kompania Wschodnioindyjska?

Kompania Wschodnioindyjska to nazwa używana wobec nowożytnych europejskich kompanii akcyjnych prowadzących handel z Azją, przede wszystkim z Indiami i obszarem Oceanu Indyjskiego. W praktyce, gdy mówi się po polsku „Kompania Wschodnioindyjska”, najczęściej ma się na myśli Brytyjską Kompanię Wschodnioindyjską. Była to spółka posiadająca królewski przywilej monopolistyczny, własne statki, forty, urzędników, wojsko, sądy, a w pewnych okresach nawet uprawnienia do zawierania traktatów, ściągania podatków i prowadzenia wojen.

Z punktu widzenia historii ekonomii była to instytucja hybrydowa. Łączyła cechy przedsiębiorstwa prywatnego, organizacji handlu zagranicznego, instrumentu polityki państwowej i kolonialnej administracji. Jej podstawowym celem było osiąganie zysku z handlu dalekowschodniego, ale rzeczywisty zakres działania znacznie wykroczył poza wymianę towarową.

Nazwa „wschodnioindyjska” odnosiła się do „Indii Wschodnich”, czyli szeroko rozumianego obszaru Azji Południowej i Południowo-Wschodniej, a nie tylko współczesnych Indii. W epoce nowożytnej termin ten obejmował sieci handlowe od Zatoki Perskiej po Archipelag Malajski i Chiny.

Czas, miejsce i kontekst historyczny

Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska powstała 31 grudnia 1600 roku na mocy przywileju nadanego przez królową Elżbietę I. Jej pełna nazwa brzmiała Governor and Company of Merchants of London Trading into the East Indies. Początkowo działała jako londyńska spółka kupiecka wysyłająca wyprawy do Azji, konkurująca z Portugalczykami i Holendrami.

Najpierw była obecna głównie w handlu oceanicznym, zakładając faktorie i umocnione punkty handlowe. Z czasem jej działalność przesunęła się ku subkontynentowi indyjskiemu, zwłaszcza do Surat, Madrasu, Bombaju i Kalkuty. Największy wzrost jej znaczenia przypadł na XVIII wiek, gdy osłabienie Imperium Mogołów stworzyło przestrzeń dla coraz bardziej bezpośredniej ingerencji europejskich kompanii w lokalną politykę.

Po zwycięstwie pod Plassey w 1757 roku i uzyskaniu prawa poboru dochodów w Bengalu w 1765 roku Kompania stała się nie tylko kupcem, lecz także faktycznym władcą wielkiego terytorium. Formalny kres jej politycznej roli nastąpił po powstaniu sipajów w 1857 roku. W 1858 roku brytyjska Korona przejęła bezpośrednie rządy w Indiach, a sama Kompania została rozwiązana w 1874 roku.

W szerszym kontekście była to epoka merkantylizmu, rywalizacji imperialnej, ekspansji morskiej, rozwoju rynków kapitałowych i pierwszych wielkich korporacji akcyjnych. Kompania Wschodnioindyjska nie powstała więc w próżni: była produktem globalizacji wczesnonowożytnej, ale także jednym z jej głównych narzędzi.

Od spółki kupieckiej do imperium terytorialnego

Na początku Kompania organizowała pojedyncze wyprawy handlowe finansowane przez inwestorów oczekujących udziału w zyskach. Zyski czerpano głównie z importu przypraw, jedwabiu, bawełnianych tkanin, indyga, saletry, później herbaty i opium. Ryzyko było wysokie: sztormy, piractwo, wojny i długi czas transportu sprawiały, że potrzebny był duży kapitał i rozproszenie ryzyka.

Z biegiem czasu spółka przekształciła się w bardziej stabilną organizację z ciągłym kapitałem akcyjnym, centralnym zarządem i rozbudowaną administracją. To właśnie ta forma organizacyjna jest ważna dla historii rozwoju przedsiębiorstw. Kompania należała do najwcześniejszych przykładów dużej korporacji akcyjnej o rozproszonym akcjonariacie i trwałej strukturze zarządzania.

Przełom nastąpił w XVIII wieku. Kompania zaczęła utrzymywać większe siły zbrojne, ingerować w spory dynastyczne i pobierać dochody z ziemi. W efekcie prywatna firma uzyskała władzę przypominającą państwo. To jedna z najbardziej niezwykłych cech tej instytucji: prywatny podmiot gospodarczy wykonywał funkcje publiczne na ogromną skalę.

Jakimi towarami handlowała?

Struktura handlu zmieniała się w czasie. W XVII wieku wielkie znaczenie miały przyprawy, ale stosunkowo szybko ważniejsze stały się indyjskie tkaniny bawełniane oraz jedwabie. Tkaniny z Indii cieszyły się w Europie ogromnym popytem ze względu na jakość, wzornictwo i cenę.

W XVIII wieku rosło znaczenie herbaty sprowadzanej z Chin. To właśnie import herbaty stał się jednym z filarów działalności Kompanii w obiegu między Wielką Brytanią, Indiami i Chinami. Problem polegał na tym, że Chiny długo żądały płatności głównie srebrem, co powodowało odpływ kruszcu. Jednym ze sposobów wyrównania bilansu stał się handel opium produkowanym w Indiach i sprzedawanym przemytniczo do Chin, co miało poważne konsekwencje społeczne i polityczne.

Nie można też pomijać saletry, potrzebnej do produkcji prochu, ani surowców barwierskich, jedwabiu, pieprzu oraz wyrobów luksusowych. Kompania wpływała więc zarówno na konsumpcję elit, jak i na masowy rynek dóbr codziennych.

Relacje z państwem brytyjskim

Kompania Wschodnioindyjska nie była po prostu narzędziem rządu, ale też nie była od niego niezależna. Otrzymała monopol i ochronę prawną od Korony, później działała pod nadzorem parlamentu, a jej losy były ściśle związane z interesami fiskalnymi i strategicznymi państwa brytyjskiego.

W XVII wieku główny spór dotyczył tego, czy monopol kompanii jest korzystny dla całego królestwa. Krytycy twierdzili, że ogranicza konkurencję i zawęża korzyści z handlu do wąskiej grupy akcjonariuszy. Zwolennicy odpowiadali, że handel z Azją wymaga tak wielkiego kapitału i tak wysokiej koncentracji siły, iż bez monopolu nie byłby możliwy.

W XVIII i XIX wieku relacja się odwróciła. Gdy Kompania stała się władcą terytorialnym, państwo brytyjskie coraz mocniej kontrolowało jej działanie. Ustawy regulacyjne, zwłaszcza z 1773, 1784 i kolejnych dekad, ograniczały autonomię spółki. Można więc powiedzieć, że najpierw państwo stworzyło Kompanię, a potem stopniowo przejęło skutki jej ekspansji.

Kompania a społeczeństwo Indii

Wpływ Kompanii na gospodarkę i społeczeństwo Indii był ogromny, ale niejednolity regionalnie. W Bengalu po przejęciu prawa poboru dochodów ziemskich Kompania stała się głównym odbiorcą nadwyżki fiskalnej. To zmieniło relacje między wsią, elitami lokalnymi, handlarzami i administracją. Dochód, który wcześniej zasilał miejscowe struktury polityczne i obieg gospodarczy, coraz częściej był przekierowywany do celów wojskowych, administracyjnych i transferów do Wielkiej Brytanii.

Dla części kupców i pośredników współpraca z Kompanią oznaczała nowe możliwości. Dla wielu producentów, rzemieślników i chłopów oznaczała natomiast wzrost presji podatkowej, przymus kontraktowy, podporządkowanie eksportowi i większą zależność od urzędników kompanii oraz lokalnych pośredników.

Szczególnie dyskutowany jest związek polityki fiskalnej i handlowej Kompanii z wielkim głodem bengalskim z lat 1769–1773. Historycy nie przypisują całej odpowiedzialności jednemu czynnikowi, bo znaczenie miały też warunki klimatyczne i struktura rolnictwa, ale wielu badaczy podkreśla, że polityka dochodowa i słabość reakcji administracyjnej pogłębiły katastrofę.

Dlaczego Kompania była ważna dla historii ekonomii?

Kompania Wschodnioindyjska jest ważna dla historii gospodarczej z kilku powodów. Po pierwsze, pokazuje, jak działał monopol handlowy w epoce przedindustrialnej i wczesnonowożytnej. Po drugie, jest jednym z najwcześniejszych przykładów wielkiej korporacji łączącej kapitał prywatny z prerogatywami publicznymi.

Po trzecie, odegrała znaczącą rolę w rozwoju rynku akcji, długu i debaty o nadzorze nad spółkami. Po czwarte, jej działalność stała się ważnym punktem odniesienia dla krytyki monopolu i kolonializmu, obecnej zarówno w klasycznej ekonomii politycznej, jak i we współczesnych badaniach nad globalną nierównością.

Wreszcie, Kompania ilustruje mechanizm, w którym handel międzynarodowy nie musi oznaczać wolnej konkurencji. Może być organizowany przez przywilej, przemoc, nierówne traktaty i przewagę militarną. To zasadnicza kwestia dla zrozumienia realnej historii globalizacji.

Najważniejsze informacje związane z Kompania Wschodnioindyjska

Przyczyny powstania Kompanii Wschodnioindyjskiej

Bezpośrednie przyczyny

Bezpośrednim impulsem była chęć wejścia Anglii do bardzo dochodowego handlu azjatyckiego, zdominowanego wcześniej przez Portugalczyków, a następnie coraz silniej przez Holendrów. Kupcy londyńscy potrzebowali królewskiego przywileju, który zapewniałby im wyłączność i podstawę prawną do wspólnego finansowania wypraw. Handel oceaniczny wymagał bowiem znacznie większych nakładów niż typowa działalność kupiecka w Europie.

Istotne było też ryzyko polityczne i militarne. Aby utrzymać faktorie, chronić statki i negocjować z władcami azjatyckimi, prywatni kupcy potrzebowali wsparcia autorytetu państwowego. Monopol miał pomóc uniknąć wzajemnego podkopywania zysków przez angielskich konkurentów.

Długotrwałe uwarunkowania strukturalne

W tle znajdował się rozwój europejskiej żeglugi oceanicznej, finansów handlowych i form organizacyjnych opartych na akcjach. Ważna była także merkantylistyczna logika epoki, zgodnie z którą państwo powinno wspierać eksport, kontrolować strategiczne szlaki i ograniczać udział rywali w handlu zamorskim.

Drugim długim procesem był wzrost popytu w Europie na towary azjatyckie: przyprawy, tkaniny, porcelanę, herbatę i jedwab. Trzecim czynnikiem była militarna rywalizacja mocarstw morskich. Kompania była więc odpowiedzią zarówno na bodźce rynkowe, jak i na geopolitykę.

Mechanizm gospodarczy: jak działała Kompania?

Mechanizm gospodarczy Kompanii Wschodnioindyjskiej opierał się na połączeniu monopolu, kapitału akcyjnego, handlu międzykontynentalnego i przywileju państwowego. Inwestorzy obejmowali udziały, a zarząd organizował wyprawy oraz utrzymywał sieć agentów, faktorii i magazynów. Towary kupowane w Azji przewożono do Europy, gdzie sprzedawano je z wysoką marżą, częściowo dzięki ograniczonej podaży i ochronie monopolu.

Początkowo ważnym problemem był pieniądz. Wielu dostawców azjatyckich oczekiwało zapłaty w srebrze, ponieważ europejskie towary nie zawsze były tam konkurencyjne. Oznaczało to stały odpływ kruszcu z Europy do Azji. Z punktu widzenia merkantylistów był to problem, choć z perspektywy handlu był to koszt dostępu do pożądanych towarów.

Po zdobyciu wpływów terytorialnych mechanizm uległ zmianie. Kompania zaczęła finansować zakupy i ekspansję nie tylko z kapitału handlowego, ale też z dochodów podatkowych pobieranych w Indiach, zwłaszcza z podatku ziemskiego. To kluczowy moment: kolonia zaczęła finansować własne podporządkowanie, a nadwyżki fiskalne mogły wspierać handel, administrację i armię.

Kompania korzystała także z kredytu, emisji papierów wartościowych i rozbudowanej księgowości. Jej akcje były przedmiotem obrotu, a jej kondycja wpływała na londyński świat finansów. Była więc nie tylko uczestnikiem handlu, lecz także ważnym elementem wczesnego kapitalizmu finansowego.

W handlu z Chinami Kompania brała udział w układzie trójkątnym: dochody z Indii i produkcja opium służyły poprawie bilansu handlowego z Chinami, skąd sprowadzano herbatę na rynek brytyjski. Z ekonomicznego punktu widzenia był to sposób rozwiązania problemu płatniczego; z punktu widzenia społecznego i politycznego prowadził do przemocy, uzależnień i konfliktów międzynarodowych.

Skutki krótkoterminowe i długoterminowe

Skutki krótkoterminowe

W krótkim okresie Kompania zwiększyła skalę handlu między Europą a Azją, obniżyła koszty organizacji wypraw dzięki koncentracji kapitału i stworzyła trwałe kanały importu towarów luksusowych oraz półmasowych. Dla inwestorów i części kupców oznaczało to wysokie zyski, choć obarczone dużym ryzykiem.

W Indiach krótkoterminowe skutki były bardziej zróżnicowane. Niektóre porty, pośrednicy handlowi i grupy współpracujące z Kompanią zyskiwały. Jednocześnie wiele społeczności wiejskich i rzemieślniczych doświadczało większych obciążeń fiskalnych, zaburzeń rynku lokalnego i podporządkowania potrzebom eksportu.

Skutki długoterminowe

Długoterminowo Kompania przyczyniła się do umocnienia brytyjskiego imperium i przesunięcia centrum światowej gospodarki w stronę mocarstw atlantyckich. Dostarczyła też wzorców organizacyjnych dla późniejszych wielkich korporacji oraz argumentów dla debaty o odpowiedzialności przedsiębiorstw posiadających ogromną władzę ekonomiczną.

Dla Indii skutki były ambiwalentne, ale bilans politycznej przemocy i nierównowagi jest zasadniczy. Nastąpiła przebudowa systemów podatkowych, handlowych i własnościowych, podporządkowanych interesom imperium. W części regionów osłabiono tradyjne gałęzie rzemiosła eksportowego, choć skala tego zjawiska jest przedmiotem sporów. Z pewnością jednak wzrosła zależność od decyzji podejmowanych w Londynie i przez administrację kolonialną.

W dłuższej perspektywie Kompania stała się także symbolem problemu „prywatyzacji władzy publicznej”. Pokazała, że korporacja nastawiona na zysk, jeśli dysponuje armią i przywilejami państwowymi, może kształtować całe społeczeństwa i rynki w sposób dalece wykraczający poza zwykłą działalność handlową.

Porównanie z podobnymi instytucjami i zjawiskami

Brytyjską Kompanię Wschodnioindyjską warto porównać przede wszystkim z Holenderską Kompanią Wschodnioindyjską, czyli Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC). Obie były spółkami akcyjnymi z przywilejami państwowymi i własnym aparatem przemocy. VOC wcześniej osiągnęła większą sprawność organizacyjną w handlu azjatyckim, ale brytyjska Kompania w większym stopniu przekształciła się w terytorialne imperium w Indiach.

Drugim punktem porównania jest Kompania Zachodnioindyjska. Ta z kolei działała głównie w Atlantyku i była silniej związana z handlem niewolnikami, plantacjami i rywalizacją o kolonie amerykańskie. Pokazuje to, że „kompania” była ogólną formą instytucjonalną, ale konkretne funkcje zależały od regionu i towarów.

Trzecie porównanie dotyczy nowoczesnych korporacji międzynarodowych. Podobieństwo polega na skali działalności, rozproszeniu akcjonariatu i wpływie na politykę państw. Różnica jest jednak fundamentalna: współczesne firmy co do zasady nie mają prawa prowadzić wojen, pobierać podatków ani formalnie rządzić terytorium. Dlatego proste utożsamienie Kompanii z dzisiejszą korporacją byłoby anachronizmem.

Wreszcie można ją zestawić z systemem wolnego handlu XIX wieku. Kompania reprezentowała model handlu przywilejowego i monopolistycznego, podczas gdy późniejsza brytyjska ideologia wolnego handlu krytykowała podobne ograniczenia. Co ważne, przejście od monopolu do wolniejszego handlu nie oznaczało końca imperialnej nierówności.

Mity i nieporozumienia

• Kompania Wschodnioindyjska nie była wyłącznie brytyjskim „ministerstwem handlu”, lecz formalnie spółką prywatną działającą na podstawie państwowego przywileju.

• Nie zajmowała się tylko Indiami w dzisiejszym znaczeniu; jej działalność obejmowała szeroki obszar Azji i sieci handlu z Chinami.

• Nie od początku rządziła terytoriami. Przez ponad sto lat była przede wszystkim organizacją handlową, a polityczne panowanie rozszerzało się stopniowo.

• Nie cały handel brytyjsko-azjatycki był zawsze pod absolutną kontrolą Kompanii; zakres monopolu zmieniał się w czasie i był przedmiotem sporów.

• Nie można twierdzić, że sama Kompania „zniszczyła” całą gospodarkę Indii jednym działaniem. Zmiany były długie, regionalnie zróżnicowane i powiązane z wieloma czynnikami politycznymi, fiskalnymi i globalnymi.

• Nie była też zwykłym przykładem sukcesu handlowego. Jej zyski były często splecione z przemocą, nierównymi traktatami, opodatkowaniem poddanej ludności i przymusem.

Skąd wiemy o historii Kompanii Wschodnioindyjskiej?

Historycy gospodarczy korzystają z bardzo bogatego, ale nierównego materiału źródłowego. Podstawą są księgi rachunkowe Kompanii, listy handlowe, dokumenty zarządu, wykazy ładunków, dane celne, akta parlamentarne, raporty administracyjne i korespondencja urzędników. Dla historii Indii ważne są także lokalne rejestry podatkowe, dokumenty sądowe, rachunki kupców oraz źródła perskie, angielskie i w językach regionalnych.

Duże znaczenie mają także ceny towarów, dane o przewozach, informacje o kursach srebra i statystyki importu herbaty czy tkanin. Dzięki nim można rekonstruować mechanizm handlu i fiskalizmu. Problem polega jednak na tym, że źródła tworzone przez Kompanię były sporządzane dla celów administracyjnych, prawnych i politycznych, więc często lepiej pokazują punkt widzenia zarządców niż podporządkowanej ludności.

Ograniczeniem bywa niepełność archiwów, zmieniające się systemy miar i wag, różnice walutowe oraz to, że wiele zjawisk, takich jak przymus kontraktowy, korupcja lokalna czy rzeczywiste obciążenia chłopów, trudniej uchwycić liczbowo. Dlatego część wniosków ma charakter rekonstrukcji, a nie dokładnego pomiaru.

Ciekawostki, które są ważne merytorycznie

• Bombaj, późniejsze jedno z centrów brytyjskich Indii, trafił pod panowanie angielskie jako część posagu Katarzyny Bragança po jej ślubie z Karolem II, a następnie został przekazany Kompanii.

• Kompania utrzymywała własną armię, która w XIX wieku była liczniejsza niż siły zbrojne wielu europejskich państw średniej wielkości.

• Import indyjskich tkanin do Europy wywołał w Anglii spory protekcjonistyczne, bo miejscowi producenci obawiali się konkurencji tanich i cenionych wyrobów bawełnianych.

• Akcje Kompanii należały do ważnych papierów wartościowych londyńskiego rynku finansowego, a kondycja spółki miała znaczenie polityczne.

• Jednym z najważniejszych towarów strategicznych była saletra z Indii, niezbędna do produkcji prochu, co łączyło handel z potrzebami wojennymi państwa.

• Zniesienie monopolu handlowego Kompanii następowało etapami: najpierw ograniczano jej wyłączne prawa wobec Indii, później wobec Chin.

• Boston Tea Party z 1773 roku było pośrednio związane z próbą wsparcia sprzedaży herbaty Kompanii na rynku kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej.

• Wielu urzędników Kompanii wracało do Wielkiej Brytanii z ogromnymi fortunami, co budziło spory o korupcję, łapownictwo i moralne granice wzbogacenia kolonialnego.

FAQ

Czy Kompania Wschodnioindyjska była państwem?

Formalnie nie. Była spółką akcyjną działającą na podstawie przywileju państwowego. Jednak w praktyce wykonywała funkcje państwowe: prowadziła wojny, zawierała traktaty, utrzymywała armię, administrowała terytoriami i pobierała podatki.

Dlatego historycy często opisują ją jako twór pośredni między przedsiębiorstwem a państwem imperialnym.

Dlaczego Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska otrzymała monopol?

Uważano, że handel z Azją jest zbyt kosztowny i ryzykowny, by prowadzić go bez koncentracji kapitału i bez ograniczenia wewnętrznej konkurencji między kupcami tego samego kraju. Monopol miał zwiększać zdolność do finansowania flot, fortów i długich wypraw.

Z perspektywy współczesnej ekonomii to rozwiązanie ograniczało konkurencję, ale w warunkach XVII wieku było uznawane za sposób organizacji handlu strategicznego.

Jakie towary były najważniejsze dla Kompanii?

W różnych okresach były to przyprawy, indyjskie tkaniny bawełniane, jedwab, indygowiec, saletra, herbata i opium. Zmieniała się nie tylko lista towarów, lecz także ich znaczenie w całym modelu biznesowym.

Szczególną rolę odegrały tkaniny indyjskie w XVII i XVIII wieku oraz herbata i handel z Chinami w XVIII i XIX wieku.

Jak Kompania zarabiała po przejęciu wpływów w Indiach?

Nie tylko na handlu. Coraz ważniejszym źródłem dochodów stały się podatki, zwłaszcza dochody ziemskie pobierane w Bengalu i innych regionach. Oznaczało to przesunięcie od kupiectwa do fiskalno-wojskowego modelu rządów.

Ta zmiana była kluczowa, bo pozwalała finansować armię i administrację z zasobów podporządkowanego terytorium.

Czy Kompania odpowiada za kolonizację Indii przez Wielką Brytanię?

W dużym stopniu tak, choć nie była jedynym czynnikiem. To ona stworzyła podstawy brytyjskiego panowania terytorialnego w Indiach, najpierw jako siła handlowa, potem polityczna i wojskowa.

Jednocześnie kolonizacja była procesem wieloetapowym, zależnym od osłabienia lokalnych państw, decyzji parlamentu brytyjskiego, rywalizacji międzynarodowej i zmian globalnej gospodarki.

Dlaczego działalność Kompanii budzi tyle kontrowersji?

Bo łączyła przedsiębiorczość, innowacje organizacyjne i rozwój handlu z monopolami, przemocą kolonialną, wymuszaniem dochodów i nierówną wymianą. Dla części akcjonariuszy i elit politycznych była źródłem bogactwa, ale dla wielu mieszkańców podporządkowanych regionów oznaczała utratę autonomii i wzrost obciążeń.

Kontrowersje wynikają też z pytania, czy była jedynie narzędziem państwa brytyjskiego, czy samodzielnym aktorem kształtującym imperializm.

Kiedy Kompania Wschodnioindyjska przestała istnieć?

Jej polityczna rola zakończyła się w 1858 roku, gdy po powstaniu sipajów rządy w Indiach przejęła bezpośrednio brytyjska Korona. To jednak nie jest to samo, co formalna likwidacja spółki.

Sama Kompania została rozwiązana dopiero w 1874 roku. Warto więc odróżnić koniec jej władzy terytorialnej od końca jej bytu prawnego.

Jakie znaczenie ma Kompania Wschodnioindyjska dla współczesnej historii ekonomii?

Jest ważnym przykładem pokazującym, że rozwój dużych przedsiębiorstw, rynków kapitałowych i handlu światowego od początku był powiązany z państwem, wojną i kolonializmem. Podważa to prosty obraz rynku jako sfery całkowicie oddzielonej od przemocy politycznej.

W historii myśli ekonomicznej Kompania stała się także punktem odniesienia w debatach o monopolu, odpowiedzialności korporacji, wolnym handlu i kosztach imperialnej ekspansji.