Największa liczba bezrobotnych – który kraj ma ich najwięcej?

Pytanie o to, który kraj ma największą liczbę bezrobotnych, wymaga najpierw doprecyzowania definicji. W tym artykule przyjmuję najbardziej standardowe i porównywalne kryterium międzynarodowe: szacowaną liczbę osób bezrobotnych według metodologii Międzynarodowej Organizacji Pracy, publikowaną w bazach Banku Światowego i ILO, dla wspólnego pełnego roku danych 2024 tam, gdzie są już dostępne, a gdy ten rok nie jest jeszcze kompletny dla wszystkich największych gospodarek – dla najnowszego porównywalnego pełnego roku 2023. Według tego kryterium największą liczbę bezrobotnych ma obecnie Indie. To jednak ranking wartości bezwzględnych, a nie stopy bezrobocia, więc wysokie miejsca zajmują zwykle kraje bardzo ludne, nawet jeśli odsetek bezrobotnych w ich sile roboczej nie jest rekordowy.

Indie mają największą liczbę bezrobotnych według międzynarodowej definicji bezrobocia

Jeżeli przez „najwięcej bezrobotnych” rozumiemy całkowitą liczbę osób pozostających bez pracy, aktywnie jej poszukujących i gotowych do jej podjęcia zgodnie ze standardem ILO, to na pierwszym miejscu znajdują się Indie. W praktyce o ich pozycji decyduje skala demograficzna: nawet umiarkowana stopa bezrobocia w bardzo dużej populacji aktywnych zawodowo oznacza ogromną liczbę osób bez pracy.

Jako podstawę rankingu przyjęto liczbę bezrobotnych w milionach osób. To kryterium jest bardziej adekwatne dla pytania z tytułu niż stopa bezrobocia, ponieważ nie pyta ono o udział bezrobotnych w sile roboczej, lecz o ich łączną liczbę.

Co dokładnie mierzy ten ranking i jak go interpretować

Ranking mierzy liczbę osób bezrobotnych, a więc osoby, które według definicji ILO:

• nie pracowały w badanym okresie,
• były gotowe do podjęcia pracy,
• aktywnie poszukiwały zatrudnienia.

To ważne rozróżnienie. Ranking nie pokazuje bezrobocia rejestrowanego w urzędach pracy, lecz bezrobocie ankietowe oparte na badaniach aktywności ekonomicznej ludności. Dzięki temu dane są lepiej porównywalne między państwami.

Zestawienie obejmuje duże państwa świata, dla których dostępne są porównywalne dane roczne według tej samej metodologii. W praktyce są to kraje o największej liczbie bezrobotnych w wartościach bezwzględnych, a nie państwa o najwyższej stopie bezrobocia.

Jednostką w tabeli są miliony osób. Rokiem odniesienia jest 2023 jako najnowszy pełny wspólny okres zapewniający szeroką porównywalność międzynarodową. W wielu krajach istnieją już nowsze odczyty kwartalne lub miesięczne za 2024 i 2025, ale nie wolno ich mieszać z pełnymi danymi rocznymi dla innych państw, jeśli celem jest rzetelny ranking ekonomiczny.

Interpretując wyniki, trzeba pamiętać, że kraj z dużą liczbą bezrobotnych nie musi mieć szczególnie słabego rynku pracy w sensie względnym. Może być po prostu bardzo ludny. Z kolei małe państwo o bardzo wysokiej stopie bezrobocia może nie trafić do czołówki tego zestawienia, bo łączna liczba bezrobotnych pozostaje tam niewielka.

Ranking największa liczba bezrobotnych – który kraj ma ich najwięcej?

Najwyżej sklasyfikowane państwa w rankingu

Indie

Indie zajmują pierwsze miejsce przede wszystkim z powodów demograficznych. Kraj ma jedną z największych sił roboczych na świecie, więc nawet bezrobocie na poziomie dalekim od rekordowego przekłada się na dziesiątki milionów ludzi bez pracy.

Dodatkowym czynnikiem jest struktura gospodarki. Szybki wzrost PKB nie zawsze tworzy wystarczająco dużo stabilnych miejsc pracy w sektorach formalnych. Duże znaczenie mają też migracje ze wsi do miast oraz napięcia na rynku pracy młodych.

Nigeria

Nigeria plasuje się bardzo wysoko z połączenia dwóch zjawisk: bardzo dużej liczby ludności i trudności z tworzeniem miejsc pracy w formalnej gospodarce. Szybki przyrost demograficzny oznacza napływ kolejnych roczników na rynek pracy.

Interpretacja danych dla Nigerii wymaga ostrożności. Znaczna część aktywności ekonomicznej odbywa się poza sektorem formalnym, a metody pomiaru rynku pracy były w ostatnich latach zmieniane. To nie unieważnia wysokiej pozycji kraju, ale każe ostrożnie porównywać wynik z gospodarkami rozwiniętymi.

Republika Południowej Afryki

RPA jest szczególnym przypadkiem, bo łączy wysoką liczbę bezrobotnych z jedną z najwyższych stóp bezrobocia wśród dużych gospodarek. Tu nie chodzi już tylko o skalę populacji, ale także o głębokie problemy strukturalne rynku pracy.

Wśród przyczyn wymienia się niską absorpcję pracy przez gospodarkę, duże nierówności edukacyjne, niedopasowanie kwalifikacji oraz długotrwałe bezrobocie. W efekcie kraj trafia do ścisłej czołówki zarówno w rankingu liczby bezrobotnych, jak i w rankingach bezrobocia mierzonego procentowo.

Brazylia

Brazylia pozostaje wysoko mimo poprawy po pandemicznym załamaniu rynku pracy. Duża liczba ludności w wieku produkcyjnym i znaczna urbanizacja powodują, że nawet umiarkowane pogorszenie koniunktury szybko przekłada się na miliony osób bez zatrudnienia.

W ostatnich latach pomagało odbicie aktywności usługowej i rynku pracy, ale kraj nadal odczuwa skutki niskiej produktywności, nierówności regionalnych i dużej roli zatrudnienia niestandardowego.

Chiny

Chiny są przykładem kraju, który przy ogromnej skali gospodarki i zatrudnienia ma relatywnie umiarkowaną liczbę bezrobotnych według oficjalnych ujęć. To efekt zarówno skali absorpcji pracy przez gospodarkę, jak i specyfiki statystyki rynku pracy.

Jednocześnie analitycy często podkreślają, że oficjalne wskaźniki nie zawsze w pełni oddają napięcia, zwłaszcza wśród młodzieży, migrantów wewnętrznych i osób zatrudnionych w sposób niestabilny. Dlatego pozycję Chin należy czytać jako wynik oficjalnie porównywalnej metodologii, a nie pełny obraz wszystkich problemów rynku pracy.

Stany Zjednoczone

Stany Zjednoczone zajmują wysokie miejsce głównie dlatego, że są jedną z największych gospodarek i mają bardzo dużą siłę roboczą. Nawet przy relatywnie niskiej stopie bezrobocia liczba osób bez pracy liczona w milionach pozostaje znaczna.

To dobry przykład, dlaczego ranking wartości bezwzględnych nie powinien być mylony z rankingiem sytuacji na rynku pracy. USA mogą mieć więcej bezrobotnych niż mniejsze państwo europejskie, choć jednocześnie znacznie niższy odsetek bezrobotnych w całej sile roboczej.

Pakistan i Indonezja

Oba kraje znajdują się w czołówce z podobnego powodu: bardzo licznej populacji i relatywnie młodej struktury demograficznej. Każdego roku rynek pracy musi tam wchłonąć ogromną liczbę nowych pracowników.

W takich gospodarkach samo tempo wzrostu PKB nie wystarcza, jeśli nie towarzyszy mu szybki wzrost formalnego zatrudnienia. Duży sektor nieformalny dodatkowo utrudnia interpretację statystyk.

Jakie różnice występują między liderami zestawienia

Największa różnica dzieli Indie i Nigerię. Przewaga Indii wynosi około 13,9 mln osób, co pokazuje, że pierwsze miejsce nie jest symboliczne, lecz wyraźne.

Później ranking gwałtownie się spłaszcza. RPA i Brazylia mają wyniki niemal identyczne, a Chiny i USA również znajdują się relatywnie blisko siebie. W praktyce oznacza to, że niewielkie rewizje danych lub zmiany aktywności zawodowej mogłyby przestawić kolejność między niektórymi pozycjami od trzeciego do szóstego miejsca.

W Europie różnice są małe. Francja, Turcja, Hiszpania i Włochy mieszczą się w dość wąskim przedziale około 2–2,3 mln osób. Tu o pozycji częściej decydują zmiany cykliczne i aktywność zawodowa niż sama demografia.

Co wpływa na wysoką lub niską pozycję w rankingu

Najważniejszym czynnikiem jest liczebność siły roboczej. Im większa populacja i im więcej osób uczestniczy w rynku pracy, tym łatwiej o wysoką liczbę bezrobotnych w ujęciu absolutnym.

Drugi czynnik to stopa bezrobocia. Dwa kraje o podobnej liczbie ludności mogą zająć skrajnie różne miejsca, jeśli w jednym rynku pracy towarzyszy wysoka chłonność zatrudnienia, a w drugim nie.

Trzecia grupa czynników ma charakter strukturalny:

• tempo tworzenia nowych miejsc pracy,
• udział sektora nieformalnego,
• poziom wykształcenia i dopasowanie kwalifikacji,
• udział młodych w populacji,
• urbanizacja i migracje wewnętrzne,
• cykl koniunkturalny,
• polityka rynku pracy.

Znaczenie ma także aktywność zawodowa. Jeśli część osób rezygnuje z aktywnego szukania pracy, nie jest liczona jako bezrobotna, lecz jako bierna zawodowo. Taki kraj może wypadać lepiej w rankingu liczby bezrobotnych, niż sugerowałaby rzeczywista skala problemów społecznych.

Jak zmieniały się pozycje w czasie

Po pandemii COVID-19 wiele państw zanotowało przejściowy wzrost liczby bezrobotnych, a następnie częściowe odbicie. Dotyczyło to szczególnie Brazylii, Stanów Zjednoczonych i części gospodarek europejskich.

W Indiach i Nigerii długofalowy trend jest silniej związany z demografią niż z krótkim cyklem koniunkturalnym. Z kolei w RPA problem utrzymuje się od lat i ma bardziej strukturalny charakter.

Zmiany pozycji nie zawsze oznaczają pogorszenie lub poprawę. Kraj może spaść w rankingu mimo wzrostu liczby bezrobotnych, jeśli inny kraj zwiększy ją jeszcze szybciej. Odwrotnie, awans w takim zestawieniu bywa po prostu niekorzystnym skutkiem większego wzrostu bezrobocia niż u sąsiadów.

Alternatywne sposoby mierzenia tego samego zagadnienia

Ten ranking odpowiada na pytanie o liczbę bezrobotnych. Istnieją jednak co najmniej trzy inne standardowe sposoby opisu problemu.

Stopa bezrobocia

To udział bezrobotnych w całej sile roboczej. Według tego kryterium liderzy wyglądają inaczej: wysoko są zwykle RPA czy Hiszpania, a niekoniecznie Indie, Chiny czy USA. Stopa bezrobocia lepiej pokazuje natężenie problemu, ale nie odpowiada na pytanie, gdzie bezrobotnych jest najwięcej liczbowo.

Liczba bezrobotnych młodych

Można też badać bezrobocie wśród osób młodych, zazwyczaj w grupie 15–24 lata. Taki ranking jeszcze mocniej eksponuje kraje o młodej strukturze wieku i problemach wejścia na rynek pracy.

Bezrobocie rejestrowane

Niektóre państwa publikują liczbę osób zarejestrowanych jako bezrobotne. Tych danych nie należy mieszać z metodologią ILO, bo zasady rejestracji, uprawnienia do świadczeń i zachęty administracyjne mogą istotnie różnić się między krajami.

Najważniejsze ograniczenia danych i metodologii

Największe ograniczenie polega na tym, że nawet metodologia ILO nie eliminuje wszystkich różnic między państwami. Jakość badań ankietowych, częstotliwość pomiaru i wielkość sektora nieformalnego wpływają na porównywalność.

W krajach rozwijających się część osób bez pracy może wykonywać dorywcze, bardzo niestabilne zajęcia i nie być klasyfikowana jako bezrobotna. Z kolei w państwach o niskiej aktywności zawodowej część osób wycofuje się z poszukiwania pracy i wypada z definicji bezrobocia.

Trzeba też uwzględnić rewizje danych. Bank Światowy i ILO regularnie aktualizują szeregi czasowe po otrzymaniu nowych badań krajowych lub zmianie estymacji. To oznacza, że przyszła aktualizacja może nieco zmienić wartości, a czasem także kolejność państw w środku tabeli.

Mity i nieporozumienia

• Największa liczba bezrobotnych nie oznacza automatycznie najwyższej stopy bezrobocia.
• Kraj z pierwszego miejsca nie musi mieć najgorszego rynku pracy w sensie względnym.
• Niska stopa bezrobocia nie gwarantuje wysokiej jakości pracy ani wysokich płac.
• Brak pracy i bierność zawodowa to nie to samo zjawisko statystyczne.
• Bezrobocie rejestrowane i ankietowe według ILO nie są zamienne.
• Wysoka pozycja dużego kraju często wynika bardziej z demografii niż z wyjątkowo słabej koniunktury.
• Kolejność miejsc może się zmienić po rewizji danych bez realnej zmiany sytuacji gospodarczej.

Ciekawostki

• Duże gospodarki niemal zawsze są zawyżone w rankingach liczby bezrobotnych i zaniżone w rankingach stopy bezrobocia względem państw średnich.
• RPA należy do nielicznych dużych państw, które są wysoko zarówno pod względem liczby bezrobotnych, jak i ich odsetka.
• Chiny przy ogromnej populacji nie zajmują pierwszego miejsca, co pokazuje znaczenie relatywnie niskiej oficjalnej stopy bezrobocia.
• USA z relatywnie silnym rynkiem pracy i tak mają ponad 6 mln bezrobotnych z racji skali gospodarki.
• W Indiach i Nigerii ogromną rolę odgrywa presja demograficzna, czyli dopływ nowych osób do siły roboczej.
• Hiszpania od lat bywa europejskim przykładem kraju, który nie musi mieć największej gospodarki, by utrzymywać wysoką liczbę bezrobotnych.
• Duży sektor nieformalny może jednocześnie zmniejszać oficjalne bezrobocie i pogarszać realne bezpieczeństwo ekonomiczne pracowników.
• W rankingach bezrobocia młodzieży kolejność państw bywa zupełnie inna niż w rankingu całkowitej liczby bezrobotnych.

FAQ

Który kraj ma najwięcej bezrobotnych?

Według porównywalnych danych rocznych za 2023 opartych na definicji ILO najwięcej bezrobotnych mają Indie. To około 35,8 mln osób.

Czy Indie mają też najwyższą stopę bezrobocia?

Nie. Pierwsze miejsce w liczbie bezrobotnych wynika głównie z bardzo dużej liczby ludności i ogromnej siły roboczej. W rankingach stopy bezrobocia wysoko plasują się zwykle inne kraje, na przykład Republika Południowej Afryki.

Dlaczego Chiny i USA są tak wysoko, skoro ich rynek pracy bywa oceniany jako relatywnie silny?

Bo to bardzo duże gospodarki z ogromną liczbą pracujących i aktywnych zawodowo. Nawet niski lub umiarkowany odsetek bezrobotnych przekłada się tam na miliony ludzi.

Czy można porównywać te dane z bezrobociem rejestrowanym w urzędach pracy?

Nie bez zastrzeżeń. Ten ranking opiera się na definicji ILO i badaniach aktywności ekonomicznej, a nie na liczbie osób zarejestrowanych w administracji publicznej. Rejestracja zależy od krajowych przepisów i systemu świadczeń.

Czy ranking może się zmienić po publikacji nowszych danych?

Tak. Pozycje mogą się zmienić po publikacji pełnych danych za kolejny rok albo po rewizjach statystycznych. Najbardziej podatne na zmiany są miejsca w środku stawki, gdzie różnice między krajami są niewielkie.

Czy duża liczba bezrobotnych oznacza kryzys gospodarczy?

Niekoniecznie. W przypadku bardzo ludnych państw duża liczba bezrobotnych może występować nawet przy umiarkowanej stopie bezrobocia. O stanie rynku pracy lepiej mówi jednocześnie liczba bezrobotnych, stopa bezrobocia, aktywność zawodowa i jakość zatrudnienia.

Dlaczego w rankingu nie ma wielu małych państw o bardzo wysokim bezrobociu?

Bo zestawienie dotyczy liczby bezrobotnych, a nie ich udziału w sile roboczej. Małe państwo może mieć dramatycznie wysoką stopę bezrobocia, ale w liczbach bezwzględnych będzie miało znacznie mniej bezrobotnych niż duża gospodarka.