Ekonomiści

Artykuł

Jak monopolista ustala cenę? Przychód krańcowy i indeks Lernera

Temat: Pieniądz i finanseOpublikowano 2 listopada 2026Czas czytania: 1 min
Zgłoś błąd we wpisie
Spis treści
  1. Zasada MR = MC
  2. Przykład
  3. Indeks Lernera
  4. Policz sam
  5. Najczęstsze pytania
  6. Mapa powiązań
W skrócieJak obliczyć cenę i ilość monopolisty z zasady MR = MC, porównanie z konkurencją, strata społeczna i indeks Lernera. Przykład krok po kroku.

Monopolista sam ustala cenę, ale musi liczyć się z tym, że wyższa cena zmniejsza sprzedaż. Wybiera więc ilość, przy której ostatnia sprzedana sztuka zwiększa przychód dokładnie o tyle, ile kosztuje jej wytworzenie.

Zasada MR = MC

Dla popytu P = a − b·Q przychód krańcowy wynosi MR = a − 2b·Q. Przyrównując go do kosztu krańcowego MC, otrzymuje się ilość Q = (a − MC) : 2b, a cenę z funkcji popytu.

Przykład

Popyt P = 100 − Q, koszt krańcowy 20 zł, bez kosztów stałych.

Pozycja Monopol Konkurencja
Cena 60 zł 20 zł
Ilość 40 szt. 80 szt.
Zysk 1600 zł 0 zł

Strata społeczna wynosi 800 zł: tyle są warte transakcje, do których przy cenie monopolowej nie dochodzi.

Indeks Lernera

Indeks Lernera mierzy siłę rynkową jako narzut ceny ponad koszt krańcowy: L = (P − MC) : P. W przykładzie wynosi 0,67. Przy doskonałej konkurencji indeks jest równy 0.

Własne wartości można sprawdzić w kalkulatorze ceny monopolowej.

Policz sam

Cena, ilość i zysk monopolisty, strata społeczna i indeks Lernera w porównaniu z konkurencją. Otwórz kalkulator na osobnej stronie.

Najczęstsze pytania

Jak monopolista ustala cenę?

Wybiera ilość, przy której przychód krańcowy równa się kosztowi krańcowemu, a cenę odczytuje z krzywej popytu.

Co mierzy indeks Lernera?

Narzut ceny ponad koszt krańcowy, czyli siłę rynkową firmy.

Mapa powiązań

Najbliższe tematy: wpisy powiązane, działy i osoby. Kliknij punkt, aby przejść dalej.

Jak cytować ten wpis

Ekonomiści.pl. (2026, 2 listopada). Jak monopolista ustala cenę? Przychód krańcowy i indeks Lernera. https://ekonomisci.pl/artykuly/monopol-cena-i-indeks-lernera/