Dane według stanu na 2 listopada 2026 r. Tekst jest aktualizowany po publikacji nowych danych.
O długu publicznym w Polsce mówi się, posługując się dwiema definicjami. Różnią się zakresem, dlatego w debacie pojawiają się różne liczby. Obie odnosi się do produktu krajowego brutto (PKB), bo to pokazuje skalę zadłużenia w porównaniu z możliwościami gospodarki.
Dwie definicje
| Definicja | Kto jej używa | Zakres |
|---|---|---|
| dług sektora instytucji rządowych i samorządowych | Unia Europejska, Eurostat, Komisja Europejska | całość zobowiązań sektora, w tym funduszy zarządzanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego |
| państwowy dług publiczny | ustawa o finansach publicznych, limit konstytucyjny | zobowiązania sektora finansów publicznych według definicji krajowej; nie obejmuje części funduszy w BGK |
Ponieważ część wydatków, na przykład na obronność, finansuje się przez fundusze w BGK, dług według definicji unijnej jest wyższy od długu według definicji krajowej.
Aktualne dane
| Rok | Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych (% PKB) |
|---|---|
| 2023 | 49,5% |
| 2024 | 54,8% |
| 2025 | 59,7% (2,335 bln zł) |
Według uzasadnienia projektu budżetu na 2027 r. dług w definicji unijnej przekroczy na koniec 2026 r. 67% PKB, a w 2027 r. wyniesie około 70% PKB. Wzrost wynika z wysokiego deficytu, w tym ze zwiększonych wydatków na obronność.
Limit 60% PKB i progi ostrożnościowe
Artykuł 216 ust. 5 Konstytucji RP zakazuje zaciągania pożyczek, w wyniku których państwowy dług publiczny przekroczyłby 3/5 PKB. Ustawa o finansach publicznych przewiduje też niższy próg ostrożnościowy 55% PKB, którego przekroczenie uruchamia procedury ograniczające wzrost długu. Obie granice dotyczą definicji krajowej. Wartość 60% PKB jest również jednym z kryteriów z Maastricht w Unii Europejskiej, gdzie odnosi się do definicji unijnej.
Od czego zależy dynamika długu
Relacja długu do PKB rośnie, gdy budżet ma deficyt pierwotny albo gdy oprocentowanie długu jest wyższe od tempa wzrostu nominalnego PKB. Spada przy nadwyżce pierwotnej i szybkim wzroście gospodarki. Scenariusze można sprawdzić w kalkulatorze dynamiki długu publicznego.