Mnożnik Keynesa pokazuje, o ile wzrośnie PKB po zwiększeniu wydatków, na przykład inwestycji albo wydatków państwa. Dodatkowy wydatek staje się czyimś dochodem, część tego dochodu znów jest wydawana i tak dalej, więc łączny efekt przewyższa pierwotny wydatek.
Wzór
k = 1 : (1 − c)
c to krańcowa skłonność do konsumpcji, czyli część każdej dodatkowej złotówki dochodu, którą ludzie wydają.
Przykład
| Skłonność do konsumpcji | Mnożnik | Wzrost PKB po 10 mld zł wydatków |
|---|---|---|
| 0,5 | 2 | 20 mld zł |
| 0,8 | 5 | 50 mld zł |
| 0,9 | 10 | 100 mld zł |
Dlaczego w praktyce mnożnik jest mniejszy
- Podatki zmniejszają dochód, który ludzie mogą wydać.
- Część wydatków trafia na import, więc zasila gospodarki innych krajów.
- Bank centralny może podnieść stopy, co ogranicza inwestycje i konsumpcję.
- Ludzie, którzy oczekują wyższych podatków w przyszłości, mogą więcej oszczędzać.
Własne wartości można sprawdzić w kalkulatorze mnożnika Keynesa.