Prawo Okuna to obserwacja amerykańskiego ekonomisty Arthura Okuna: gdy gospodarka rośnie szybciej niż jej potencjał, bezrobocie spada, a gdy wolniej, rośnie. To zależność empiryczna, a nie stałe prawo, dlatego jej siła różni się między krajami i okresami.
Wzór
zmiana stopy bezrobocia = −(wzrost PKB − wzrost potencjalny) : współczynnik Okuna
Wzrost potencjalny to tempo, przy którym bezrobocie się nie zmienia. W literaturze często przyjmuje się współczynnik około 2: wzrost szybszy o 2 punkty procentowe od potencjału obniża bezrobocie o około 1 punkt procentowy.
Przykład
Bezrobocie wynosi 5%, PKB rośnie o 1%, a potencjał gospodarki o 3%. Przy współczynniku 2 bezrobocie wzrośnie o 1 punkt procentowy, do 6%.
| Wzrost PKB | Zmiana bezrobocia (k = 2, potencjał 3%) |
|---|---|
| 1% | +1 pkt proc. |
| 3% | bez zmian |
| 5% | −1 pkt proc. |
Ograniczenia
- Firmy reagują na spowolnienie z opóźnieniem, na przykład najpierw skracają czas pracy.
- Na rynek pracy wpływają też demografia, migracje i regulacje, których wzór nie uwzględnia.
- Wzrost potencjalny trzeba oszacować, bo nie da się go zmierzyć bezpośrednio.
Własne wartości można sprawdzić w kalkulatorze prawa Okuna.